Funkcja liniowa

Wzór funkcji liniowej

Wzór y = ax + b mówi nie tylko, gdzie leży prosta. Pokazuje też jej nachylenie, kąt z osią X oraz punkt startowy na osi Y.

a = tg α
a = Δy / Δx
b - przecięcie osi Y

Sprawdź swoją wiedzę

Krótki quiz pomoże szybko wychwycić, które pojęcia warto jeszcze powtórzyć.

a

nachylenie

tempo zmiany wartości y

b

punkt startowy

przecięcie prostej z osią Y

wzór

y = ax + b

Współczynnik a jako a =tgα

Współczynnik a opisuje nachylenie prostej. Geometrycznie jest tangensem kąta α, który prosta tworzy z dodatnią częścią osi X.

a =tgα, więc im większa wartość a, tym bardziej stroma jest prosta.

Współczynnik a jako przyrost

Ten sam współczynnik można policzyć z dwóch punktów prostej. Wtedy porównujesz, o ile zmieniło się y i o ile zmieniło się x.

a =ΔyΔx. Dla punktów (0, 2) i (1, 5) mamy a = 3 / 1 = 3.

Jedna prosta, jeden kąt

Każda wartość współczynnika a odpowiada innemu kątowi nachylenia. Gdy kąt α rośnie, rośnie też wartość tangensa, czyli współczynnik kierunkowy prostej.

a = tg α łączy wzór funkcji z geometrią wykresu.
αa = tg α = 2a = tg α = 1a = tg α = 0.5

Co oznacza b?

Wyraz wolny b to wartość funkcji dla x = 0. Na wykresie jest to punkt, w którym prosta przecina oś Y.

W funkcji y = 3x - 1 liczba b wynosi -1, więc prosta przechodzi przez punkt (0, -1).

Jak szybko odczytać wzór?

Najpierw patrzysz na b, żeby zaznaczyć punkt na osi Y. Potem używasz a jako kroku: przesuwasz się o 1 w prawo i o a w górę albo w dół.

Dla y = 3x - 1 startujesz w (0, -1), potem idziesz o 1 w prawo i 3 w górę.

Jak znak a zmienia wykres?

Znak współczynnika kierunkowego od razu podpowiada, czy prosta idzie w górę, w dół, czy pozostaje pozioma.

a > 0

funkcja rośnie

a = 0

funkcja jest stała

a < 0

funkcja maleje

Mini przykład z parametrami

Dla funkcji f(x) = -2x + 5 mamy a = -2 oraz b = 5. To znaczy, że prosta przecina oś Y w punkcie (0, 5), a gdy x rośnie o 1, wartość funkcji spada o 2.

Zobacz, jak narysować wykres